رفته بود بستني بخرد. ناخودآگاه رفتم طرف گوشي موبايلش. بازش كردم تا پيامك‌هايي را كه برايم فرستاده بود در گوشي خودش بخوانم. وقتي بازش كردم، ديدم پيامك‌هاي جديدي به كسي فرستاده به اسم ياسمن. ديدم پيام‌هاي محبت‌آميزي را كه من برايش فرستاده بودم براي او فرستاده. باز هم خواندم. باورم نمي‌شد. همان جملات عاشقانه آشنا، همان جملاتي كه من فكر مي‌كردم فقط در دنياي عاشقانه من و او رد و بدل مي‌شوند، كلماتي كه شب‌ها مثل لالايي در ذهنم زمزمه مي‌كردم و از زيبايي عشق نابم لذت مي‌بردم. همه آنها را ديدم كه براي كس ديگري هم فرستاده بود. از شدت ناراحتي و تعجب نمي‌دانستم چه كار بايد بكنم. فقط از جايي كه بوديم دور شدم. قلبم انگار مي‌خواست از سينه‌ام بيرون بپرد. دويدم و در تنهايي، در حالي که اشك‌هايم بي‌اختيار جاري بود، آنقدر رفتم تا ديگر نمي‌دانستم كجا هستم. مشكلاتي كه در نخستين روابط عاطفي همسران اتفاق مي‌افتد داراي اهميت فراواني است، زيرا مي‌تواند آينده فرد را تحت تأثير مستقيم قرار دهد. يكي از آسيب‌زاترين و مهم‌ترين وقايع خيانت است. ورود (اغلب پنهاني) فرد سوم به رابطه عاطفي ميان دو نفري كه با هم پيوند وفاداري و عشق و تفاهم بسته‌‌اند تأثيرات مخربي بر هر دو و بر رابطه‌شان خواهدداشت. در اين جا به اختصار برخي از تأثيرات را با تمركز ويژه بر فرد خيانت ديده بررسي مي‌كنيم.

آسيب به عزت نفس

فردي كه همسر وي مرتكب خيانت شده است اغلب احساس خواهد كرد كه عزت نفسش زير سؤال رفته است. گلدن برگ و همكارانش در مقاله‌اي ذكر كرده‌اند كه در مردان زندگي جنسي موفق و در زنان تعهد عاشقانه در رابطه ارتباط مستقيمي بر عزت نفس دارد. بر اين اساس، خيانت كه خدشه‌اي بر نگرش‌هاي فرد نسبت به توانايي‌ها و جذابيت‌هايش براي فرد مقابل وارد مي‌آورد، ‌مي‌تواند به عزت نفس او آسيب برساند و آن را كاهش دهد.

كسي كه دچار خيانت شده است ـ به‌خصوص در خانم‌ها ـ وقتي به خود و رابطه‌اش مي‌نگرد،‌ علاوه بر خشم و ناراحتي ناشي از خطاي ديگري، بخش زيادي را به گردن خود مي‌اندازد. او به اين فكر خواهد كرد که حتماً من مشكلي داشته‌ام كه براي همسرم كافي يا ارضاكننده نبوده‌ام. او ممكن است چهره، اندام يا حتي ويژگي‌هاي اخلاقي و خلق و خوي خود را زير سؤال ببرد و به اين فكر كند كه حتماً چنين مشكلي در او وجود داشته است، وگرنه در رابطه‌اي مطلوب چنين اتفاقي رخ نمي‌داد. در بسياري مواقع، به خصوص در خانم‌ها، فرد خيانت‌ديده به دنبال مقايسه خود با فرد سوم برمي‌آيد و با ديدن نقاط مثبت وي و مقايسه آنها با خود دچار رنجش مضاعفي مي‌شود.

افسردگي و اضطراب

 در پي مورد خيانت واقع شدن از سوي همسر فرد ممكن است دچار مشكلات عاطفي خاصي شود. مثلاً كاهش عزت نفس، وقتي فرد احساس مي‌كند مشكلي در چهره، اندام يا اخلاق او وجود داشته است و اگر هم دچار مشكلات زمينه‌اي مربوط به افسردگي يا اضطراب باشد، احساس بي‌ارزشي يا ناتواني خواهد كرد و جذابيت‌ها، توانايي‌ها و نقاط قوت خود را زير سؤال خواهدبرد. در چنين حالتي، با درك اينكه بسياري از اين ويژگي‌ها (مثلاً چهره يا اندام) قابل تغيير نيستند يا اگر هم باشند، نيازمند تلاش يا هزينه بسيار است، فرد دچار افسردگي و ناكامي مي‌شود و احساس مي‌كند غمگين است. در اين مواقع، افت تحصيلي، مشكلات كاري يا ارتباطي با دوستان و خانواده بسيار رخ مي‌دهد.

از طرف ديگر، وقتي فرد خيانت‌ديده با اين قضاوت دروني مواجه مي‌شود كه «من به حد كافي خوب نيستم» يا «مشكلي دارم، وگرنه خيانت نمي‌كرد» يا درمي‌يابد تغيير بسياري از اين ويژگي‌ها از عهده وي خارج است، دچار اضطراب و نگراني نسبت به آينده مي‌شود. حتي ممكن است اين تصميم ناخودآگاه در ذهن وي به وجود بيايد كه «به من هميشه خيانت مي‌شود»، تصميمي كه باعث مسموم شدن آينده فرد مي‌شود.

يكي ديگر از اتفاقات شايعي كه پس از مورد خيانت واقع شدن ديده مي‌شود بدبيني نسبت به جنس مخالف است. در پي خشم و نفرتي كه فرد خيانت‌ديده احساس مي‌كند، بيزاري از هرگونه ارتباط با ديگران و نيز بدبيني پيش مي‌آيد و احتمالاً فرد در درون خود به اين تصميم‌گيري مي‌رسد كه «ديگران خوب نيستند» و در نتيجه «نبايد به آنها اعتماد كرد». اين تصميم ممكن است باعث شود فرد براي مدتي يا حتي هميشه از ازدواج چشم بپوشد و بسياري از شانس‌هاي خوب زندگي‌اش را نيز از دست بدهد. از سوي ديگر، ممكن است فرد همچنان به روابط خود با ديگران ادامه ‌دهد، اما با خود تصميم خواهدگرفت كه فرد مقابل را كنترل كند و به اين ترتيب، زندگي خود و شريك عاطفي‌اش را سخت، پر از سوءظن و بدبيني و مسموم كند. 

نااميدي و حذف ارزش‌هاي شخصي

احساس نااميدي زماني رخ مي‌دهد كه فرد طي ناراحتي خود به اين نتيجه برسد كه به رغم تمامي ويژگي‌هاي مثبت وجودي‌اش، توانايي جذب طرف مقابل و حفظ رابطه‌اش را ندارد و از توانايي حفظ يك رابطه پايدار در آينده و احتمالاً يافتن شريكي براي زندگي كه بتوان به وفاداريش اعتماد كرد، نااميد ‌شود. يكي ديگر از صورت‌هاي بدبيني را مي‌توان در خشم و ناراحتي ناشي از اين موضوع دانست كه طي آن فرد احساس مي‌كند پايبندي به ارزش‌هاي شخصيش فايده‌اي نداشته و حتي شايد وفاداري‌اش به طرف مقابل نتيجه عكس داشته است. از اين رو، ارزش‌هاي شخصي‌اش را بدون تأمل كافي در موقعيت كنار مي‌گذارد و تصميم مي‌گيرد با هر كسي كه سر راهش سبز شد طرح دوستي بريزد. اين رفتار را مي‌توان نوعي مقابله به مثل يا انتقام دانست كه به نوبه خود يا فرد را به ورطه بي‌بندوباري و دوستي‌هاي نادرست و خطا مي‌كشاند يا به عذاب وجدان و احساس گناهي كه به ناراحتي ناشي از خيانت ديدن اضافه مي‌شود و فرد را افسرده‌تر مي‌كند.

بعداز خيانت، تمامي اتفاقاتي كه در بالا ذكر شد براي فرد رخ نمي‌دهد، اما با مرور مطالب مي‌توان به اهميت موضوع پي برد. در جامعه ما به دليل رشد بسيار سريع جمعيت نسبتاً جوان و پويايي‌‌هاي پيچيده روابط ميان دختر و پسر، متأسفانه چنين اتفاقاتي كم نيست و توجه خاص به اين موضوع با تأكيد بر تأثيرات بلندمدت آن بر فرد و زندگي آينده خود و خانواده‌اي كه تشكيل خواهدداد حائز اهميت خاصي است.