آيا ميدانيد انسان از لحظهاي كه متولد ميشود وارد فرآيند سالمندي ميشود؟ آيا ميدانيد سالمندي فقط مختص انسان نيست و براي همه موجودات رخ ميدهد؟ اما حتما اين را ميدانيد كه از سالمند شدن گريزي نيست و برعكس شخصيت فيلم «داستان عجيب بنجامين باتن» كه از سالمندي به كودكي رسيد، در دنياي واقعي نميتوان فرآيند سالمندي را متوقف يا برعكس كرد.
تقويمها نميتوانند سن دقيق سالمندي را نشان دهند و به همين دليل هر سالمندي با سالمند ديگر متفاوت است، اما به طور كلي افراد بين 60 تا 75 سال را «سالمندان جوان» و آنهايي كه بيش از 75 سال سن دارند را «سالمندان پير» ميخوانند كه گروه دوم نياز به مراقبتهاي ويژه دارند.
براساس پژوهشي بهداشتي كه از سوي سازمان جهاني بهداشت منتشر شده و سازمان بهزيستي كشور نيز آن را منتشر كرده است، سالمندي بر هر 4 جزء بدن انسان يعني استخوانها، توده سلولي، چربي و آب بدن تاثير ميگذارد، به طوري كه استخوانها، بخصوص در زنان، پوك و شكننده ميشوند، عضلات آرامآرام تحليل ميروند، آب بدن كم ميشود و توزيع چربي در بدن تغيير ميكند و كم ميشود.
نخستين گام در مراقبت از سالمندان پير اين است كه راه نگهداري از خودشان را به آنها آموزش بدهيد. براي مثال بايد به آنها ياد بدهيد كه بيشتر از افراد عادي در معرض حوادث هستند و در برابر آنها آسيبپذيرترند. بد نيست بدانيد دوسوم حوادثي كه براي سالمندان رخ ميدهد در منزل خودشان اتفاق ميافتد!
اين حوادث سادهاند اما براي سالمندان ممكن است سببساز مرگ شوند.
بهداشت فردي، راز سلامتي
اهميت دادن به بهداشت، سلامت جسمي و رواني، سالمندان را تا حدود زيادي تامين ميكند. حمام كردن سالمندان باعث ميشود آنها بانشاطتر شوند و رعايت بهداشت دهانشان با تميز كردن دندانهاي مصنوعي، از عفونتهاي دهاني در آنها جلوگيري ميكند.
فشارسنج و ترازو از وسايل بسيار ضروري در خانه سالمندان هستند كه البته بايد استفاده درست از آنها را نيز به سالمندان بياموزيد.
لزوم برنامهريزي روزانه
سالمندان بايد در زندگي تابع برنامهاي مشخص باشند تا بدن آنها به ساعتهاي مشخص خواب، غذا و... خو بگيرد. در اين برنامه بايد روزي 30 دقيقه پيادهروي در صبح و 30 دقيقه پيادهروي در شب و خوابي مناسب در شب گنجانده شود.
فراموش نكنيد كه سالمندان معمولا به خواب كمتري نسبت به افراد عادي نياز دارند و براي زياد شدن اين زمان نبايد به قرصهاي خواب و... متوسل شوند، مگر در مواردي كه پزشك اين مجوز را به آنها بدهد.
چه بخورند؟ چه نخورند؟
از آنجا كه سالمندان بيشتر از ديگران دچار يبوست ميشوند، غذاي آنها بايد فيبردار باشد. منظور از غذاهاي فيبردار غذاهايي مانند نانهاي سبوسدار هستند.
درست است كه سالمندان به اندازه جوانها به كالري نياز ندارند، اما نياز آنها به ويتامين و مواد معدني به اندازه جوانهاست. آنها بايد از خوردن بيش از اندازه چربي، شكر، تخم مرغ، غذاهاي سرخ كردني، ادويهها و گوشت قرمز پرهيز كنند.
