آثار منفي نوشابه‌هاي گازدار

توليدکنندگان صنايع غذايي براي فروش بيشتر و ايجاد جذابيت در کالاهاي‌شان اقدام به ايجاد تنوع در آنها مي‌کنند که اگرچه اين تنوع، محبوبيت کالا را نزد مشتريان بالا مي‌برد و سود بيشتري را براي آنها به همراه دارد، اما ممکن است مشکلات بسياري را براي مصرف‌کنندگان به وجود آورد؛ مثلا افزودن گاز به انواع نوشابه ها مي‌تواند شرايط حسي مطلوبي را در دهان به وجود آورد، ولي از طرفي هم تهديدي جدي براي سلامت مردم به‌شمار مي‌آيد.

گاز نوشابه، در مرحله اول روي حس چشايي افراد تأثير مي‌گذارد و باعث مي‌شود که عملکرد اين حس از حالت طبيعي‌اش خارج شود. اين اختلال در کارکرد حس چشايي، توليدکننده را مجبور مي‌کند که به هر يک ليوان نوشابه، حدود 24 گرم شيريني خالص (معادل 8 حبه قند) بيفزايد تا فردي که آن نوشابه را مي‌نوشد، بتواند حس شيريني را خوب درک کند. حتماً همه شما از مضرات مصرف زياد مواد قندي به خوبي آگاه هستيد.

نکته ديگر اينکه گازي که در نوشيدني‌هايي مثل آب يا نوشابه وجود دارد، گاز CO2 است که وقتي با آب ترکيب مي‌شود، اسيديته خون را بالا مي‌برد و اين افزايش اسيديته خون در تماس با سلول‌هاي استخواني، املاح آنها را برداشت مي‌کند و مشکلات استخواني عديده‌اي را براي افراد به وجود مي‌آورد.

بگذاريد کمي ساده‌تر براي‌تان بگويم. املاح بايد به طور طبيعي در استخوان‌ها رسوب کنند تا باعث مستحکم شدن آنها شوند، اما وقتي که اسيديته خون بالا مي‌رود، نه تنها اين رسوب املاح در حالت عادي‌اش رخ نمي‌دهد، بلکه با برداشت املاح از استخوان‌ها، تراکم آنها کمتر و احتمال بروز ناراحتي‌هاي مربوط به استخوان هم بيشتر مي‌شود.

در ضمن، اين مشکلات استخواني با مصرف نوشيدني‌هاي گازدار توسط سالمندان يا کساني که پا به سن مي‌گذارند و ناراحتي‌هاي استخواني هم در کمين‌شان است، بيشتر مي‌شود.

راستي، اينکه گفتم آب يا نوشابه گازدار، به اين خاطر بود که دوغ‌هاي گازدار از اين قاعده مستثني هستند. گاز موجود در دوغ‌ها گاز CO2 نيست. اين گاز در اثر تخمير قند لاکتوز در شير يا دوغ به وسيله ميکروارگانيسم‌ها به وجود مي‌آيد که حالت اسيدي ندارد و نمي‌تواند مانند آب يا نوشابه گازدار هم ضرر داشته باشد. هر چند که توصيه بنده به تمام آنهايي که در معرض ابتلا به مشکلات استخواني هستند اين است که براي کنترل، پيشگيري يا عدم پيشرفت بيماري‌شان، از مصرف هر نوع نوشيدني گازدار پرهيز کنند.

دکتر محمدرضا وفا - متخصص تغذيه و رژيم‌درماني

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران